Puberbegeleiding: rust en houvast in een lastige fase

Wat er gebeurt in het puberbrein

Tussen ongeveer 6 en 18 maanden (bij grote rassen tot 2 jaar) verandert de hormoonhuishouding en wordt het deel van de hersenen dat impulsen remt letterlijk herbouwd. Onderzoek van de Universiteit van Newcastle (Asher e.a., 2020) liet zien dat honden rond 8 maanden aantoonbaar minder goed luisteren naar hun eigen eigenaar, maar wel naar een vreemde. Het is dus niet persoonlijk, het is ontwikkeling.

Wat in die periode ook gebeurt: een tweede angstfase. Dingen die hij als pup prima vond, kunnen ineens eng zijn. Reageer je daarop met strengheid, dan koppelt hij de angst aan jou.

Het Puberpakket

Waarom "strenger worden" averechts werkt

De meest gehoorde tip bij een puber: laat zien wie de baas is. In de praktijk levert dat een hond op die zijn eigenaar ontwijkt, nog minder komt (want komen wordt onaangenaam) en zijn frustratie op andere honden afreageert. Wat wel werkt: het leren opnieuw makkelijk maken. Minder vrijheid in de tussentijd (lange lijn in plaats van los), meer belonen voor de dingen die goed gaan, en kortere, rustigere wandelingen in plaats van langere.

Wat ik vaak zie bij pubers

• Te weinig slaap. Een puber van 9 maanden heeft nog steeds 16 tot 18 uur rust nodig. Veel "drukke" pubers zijn oververmoeid.
• Te veel vrijheid te vroeg. Los lopen in het bos terwijl hierkomen nog niet betrouwbaar is, leert hem dat weglopen loont.
• Wandelingen die een aaneenschakeling van prikkels zijn: honden, fietsers, geuren. Daardoor komt hij nooit in de rustmodus.
• Eigenaren die de hoop verliezen en het trainen stoppen. Juist nu loont herhaling.

Puber of iets anders?

Niet alles rond de puberteit is puberteit. Uitvallen naar honden kan ook angst zijn, die om gedragstherapie vraagt. Een hond die ineens gromt bij aanraking, kan pijn hebben. In de eerste sessie kijk ik daar scherp naar en zeg ik het als er iets anders speelt. Twijfel je? Lees wat normaal is in de puberteit.

Wat je kunt verwachten

Na tien weken heb je een hond die weer komt (met een beloning die het waard is), rustiger aan de lijn loopt en ontmoetingen aankan op een afstand die bij hem past. Hij is dan nog puber: tot 18 maanden kan het schommelen. Je weet wel wat je moet doen als het terugkomt, en dat is het verschil.

Veelgestelde vragen

Wanneer begint en eindigt de puberteit bij honden?

Meestal tussen 6 en 18 maanden, bij grote rassen tot ongeveer 2 jaar. Kleine rassen zijn vaak eerder volwassen. Het moment van castratie of sterilisatie verandert daar weinig aan; het gedrag komt vooral uit de hersenontwikkeling.

Helpt castreren tegen pubergedrag?

Zelden. Castratie verlaagt soms rijgedrag en markeren, maar verandert niets aan impulscontrole of angst, en kan angst zelfs versterken. Overleg met je dierenarts en laat je niet leiden door 'het wordt wel rustiger'.

Mijn hond van 10 maanden valt uit naar andere honden. Is dat puberbegeleiding of gedragstherapie?

Dat hangt af van de oorzaak. Frustratie omdat hij er naartoe wil, past bij het Puberpakket. Angst of een eerder incident past bij gedragstherapie. In de kennismaking vraag ik door en zeg ik wat past.

Hoe lang duurt het voordat ik verschil merk?

Met tien minuten oefenen per dag zie je binnen twee tot drie weken verschil in hierkomen en lijnlopen. Ontmoetingen en rust vragen meer tijd, vaak het hele traject en daarna.